Nhằm nâng cao nhận thức pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân trong giải quyết thủ tục hành chính, Ủy ban nhân dân xã Hòn Nghệ thông tin, tuyên truyền một số quy định cần biết về đăng ký và quản lý hộ tịch theo quy định hiện hành. Đăng ký hộ tịch đầy đủ, chính xác và kịp thời là cơ sở bảo đảm quyền nhân thân của mỗi cá nhân, đồng thời góp phần xây dựng, cập nhật Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các thủ tục hộ tịch phổ biến gồm đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử, nhận cha, mẹ, con; đăng ký giám hộ; thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch; cấp bản sao trích lục hộ tịch và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân. Theo quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện các nhiệm vụ đăng ký hộ tịch theo thẩm quyền. Người dân có thể lựa chọn thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký hộ tịch nơi cư trú theo quy định. Trường hợp nộp yêu cầu tại UBND cấp xã không phải nơi thường trú hoặc tạm trú, cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm hỗ trợ người dân nộp hồ sơ trực tuyến đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
(ảnh minh hoạ)
Ba phương thức thực hiện thủ tục hộ tịch
Tùy từng thủ tục được công bố, người dân có thể lựa chọn một trong ba phương thức:
- Nộp trực tiếp: Đến cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền để nộp hồ sơ và được hướng dẫn.
- Gửi qua hệ thống bưu chính: Áp dụng đối với thủ tục cho phép thực hiện bằng phương thức này, theo đúng thành phần hồ sơ và địa chỉ tiếp nhận.
- Nộp trực tuyến: Kê khai thông tin trên hệ thống, gửi hồ sơ điện tử, theo dõi quá trình giải quyết và nhận kết quả theo hướng dẫn.
Người dân cần kiểm tra thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết, phương thức nộp và cách nhận kết quả của từng thủ tục để chuẩn bị đầy đủ, tránh phát sinh việc bổ sung hồ sơ không cần thiết.
Chín nhóm thủ tục không phải có mặt để ký Sổ hộ tịch
Theo Nghị định số 120/2025/NĐ-CP, người yêu cầu thực hiện các thủ tục sau không phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký vào Sổ hộ tịch:
- Đăng ký khai sinh.
- Đăng ký khai tử.
- Đăng ký nhận cha, mẹ, con.
- Đăng ký giám hộ.
- Đăng ký thay đổi, chấm dứt giám hộ.
- Đăng ký giám sát việc giám hộ.
- Đăng ký chấm dứt giám sát việc giám hộ.
- Đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch.
- Đăng ký xác định lại dân tộc.
Người dân cần lưu ý, quy định không phải có mặt để ký Sổ hộ tịch không đồng nghĩa với việc được miễn thực hiện thủ tục. Người yêu cầu vẫn phải kê khai thông tin, nộp hồ sơ, cung cấp giấy tờ làm căn cứ và thực hiện việc xác minh, bổ sung hồ sơ hoặc nghĩa vụ tài chính nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.
Đặc biệt, quy định này không áp dụng đối với thủ tục đăng ký kết hôn. Hai bên nam, nữ vẫn phải thực hiện theo yêu cầu về sự có mặt và xác nhận tự nguyện kết hôn theo quy định pháp luật.
Một số lưu ý khi thực hiện các thủ tục hộ tịch
Đối với đăng ký khai sinh, cha, mẹ hoặc người có trách nhiệm cần thực hiện đăng ký cho trẻ theo quy định, bảo đảm thông tin về họ tên, ngày sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch và thông tin cha, mẹ chính xác.
Đối với đăng ký kết hôn, hai bên nam, nữ phải đáp ứng điều kiện kết hôn và thực hiện đúng trình tự, thủ tục. Khi đăng ký khai tử, người có trách nhiệm cần thực hiện trong thời hạn luật định, cung cấp giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế theo quy định.
Các thủ tục nhận cha, mẹ, con; đăng ký giám hộ; thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch và xác định lại dân tộc phải có căn cứ, giấy tờ phù hợp với từng trường hợp. Việc cải chính hộ tịch chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp luật, không được lợi dụng thủ tục này để hợp thức hóa thông tin sai sự thật.
Đối với thủ tục cấp bản sao trích lục hộ tịch và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, người dân cần cung cấp thông tin đầy đủ, kê khai đúng mục đích sử dụng và chịu trách nhiệm về nội dung đã kê khai. Việc đăng ký lại khai sinh, kết hôn hoặc khai tử cũng phải đáp ứng điều kiện theo quy định, không phải là căn cứ để tùy ý thay đổi thông tin đã đăng ký hợp pháp.
Tăng cường khai thác dữ liệu điện tử, giảm giấy tờ không cần thiết
Trong quá trình giải quyết thủ tục hộ tịch, cơ quan có thẩm quyền thực hiện khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ theo quy định.
Người dân không phải tự ý nộp thêm giấy tờ ngoài thành phần hồ sơ đã được quy định và công bố. Trường hợp thông tin chưa có, chưa đầy đủ hoặc chưa chính xác trên cơ sở dữ liệu, cơ quan đăng ký hộ tịch có thể yêu cầu cung cấp giấy tờ chứng minh theo quy định. Việc sử dụng bản giấy, bản sao, bản điện tử hoặc giấy tờ tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử được thực hiện theo yêu cầu cụ thể của từng thủ tục.
Người dân có quyền được hướng dẫn, biết thành phần hồ sơ, trình tự, thời hạn giải quyết; lựa chọn phương thức thực hiện phù hợp; được khai thác dữ liệu theo quy định và không bị yêu cầu cung cấp giấy tờ ngoài quy định. Khi có vướng mắc hoặc phát hiện yêu cầu chưa phù hợp, người dân có thể phản ánh, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.
Ủy ban nhân dân xã Hòn Nghệ đề nghị Nhân dân chủ động tìm hiểu các quy định về hộ tịch, kê khai trung thực, cung cấp thông tin chính xác và lựa chọn phương thức thực hiện phù hợp. Việc thực hiện đúng thủ tục không chỉ bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính tại địa phương.
Thực hiện đúng thủ tục hộ tịch – Bảo đảm quyền nhân thân – Chung tay xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân.
