Cách trung tâm hành chính xã Kiên Lương, tỉnh An Giang khoảng 22km về phía Tây Nam, Hòn Nghệ hiện lên như một tuyệt tác bình dị của thiên nhiên giữa vùng biển Tây Nam. Với diện tích tự nhiên hơn 346ha, dân số gần 2.400 người, xã đảo Hòn Nghệ không ồn ào, không náo nhiệt, mà chinh phục du khách bằng vẻ đẹp mộc mạc, nguyên sơ và một nhịp sống chậm rãi hiếm hoi còn giữ được giữa trùng khơi mênh mông.
Từ xa, khi con tàu bắt đầu giảm tốc để cập bến vào đảo, hình ảnh đầu tiên in đậm trong tầm mắt du khách là tượng Phật Bà cao gần 20m, uy nghiêm đứng trên đỉnh Lầu Chuông, thuộc khuôn viên Chùa Liên Tôn Cổ Tự. Giữa nền trời xanh thẳm và sóng biển rì rào, pho tượng tạo nên một dấu ấn tâm linh đặc biệt, vừa linh thiêng, vừa an yên, như lời chào lặng lẽ mà sâu sắc của hòn đảo xinh đẹp này dành cho khách phương xa.
Hòn Nghệ gây ấn tượng bởi vẻ đẹp hoang sơ, thanh bình
Không gian chùa được kiến tạo hài hòa với thiên nhiên, chánh điện nằm sâu trong hang đá, xung quanh là các tượng La Hán và hệ thống hang động kỳ bí như hang Vua Gia Long, hang Phật Cô Đơn, hang Kim Cương… Tất cả tạo nên một quần thể tâm linh - thắng cảnh độc đáo, nơi con người có thể tạm gác lại những xô bồ của cuộc sống đời thường để lắng nghe chính mình giữa núi rừng và biển cả.
Bên cạnh Chùa Liên Tôn Cổ Tự, Miếu Bà Chúa Xứ tại ấp Bãi Chướng là điểm tựa tín ngưỡng quan trọng của cư dân trên đảo. Hằng năm, các lễ hội truyền thống như lễ Nghinh Ông (16 tháng Giêng âm lịch), lễ Vía Bà (20 tháng 2 âm lịch) được tổ chức trang nghiêm, thu hút đông đảo người dân trong và ngoài tỉnh đến tham dự. Những nghi lễ ấy không chỉ thể hiện đời sống tâm linh phong phú mà còn phản ánh mối quan hệ bền chặt giữa ngư dân Hòn Nghệ với biển - nguồn sống gắn bó qua bao thế hệ.
Hòn Nghệ còn níu chân du khách bởi một bức tranh sinh động của làng chài ven vịnh. Từ trên núi Lầu Chuông phóng tầm mắt xuống Bãi Nam, Bãi Chướng, từng đoàn thuyền câu, thuyền thẻ mực nối nhau neo đậu, tạo nên khung cảnh lao động nhộn nhịp mà thanh bình. Khi đêm xuống, vào chính vụ đánh bắt, hàng trăm ngọn đèn thuyền rực sáng trên mặt biển, phản chiếu lấp lánh như những vì sao xa, vẽ nên một bức tranh huyền ảo, yên ả đến nao lòng.
Làng bè nuôi cá tạo nên khung cảnh nhộn nhịp trên biển tại Hòn Nghệ
Không chỉ có thuyền câu, những làng bè nuôi cá trải dài trên vịnh biển cũng là một nét chấm phá rất riêng của Hòn Nghệ. Các lồng bè được kết từ thân cây, thùng phuy, lưới cước, bên trong nuôi cá bóp, cá mú, cá chuộng… Đây là những sản vật trứ danh của vùng biển này. Nhìn từ xa, làng bè như những mái nhà nổi hiền hòa, tô điểm cho Hòn Nghệ thêm ấm áp, xôm tụ giữa trùng khơi.
Theo định hướng quy hoạch, Hòn Nghệ được xác định là vùng phát triển du lịch sinh thái biển đảo gắn với nuôi trồng thủy sản. Du lịch cộng đồng vì thế được xem là hướng đi bền vững, vừa bảo tồn cảnh quan, vừa tạo sinh kế cho người dân. Hiện nay, mô hình du lịch cộng đồng trên đảo do Hợp tác xã Dịch vụ nông lâm nghiệp quản lý, với sự tham gia trực tiếp của các hộ gia đình địa phương – những con người chân chất, hiền hòa, mến khách, luôn sẵn sàng mở cửa đón du khách như người thân trở về.
Núi Lầu Chuông sừng sững giữa ánh bình minh của ngày mới
Đến Hòn Nghệ, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn được sống cùng biển: theo thuyền câu mực đêm, thả cần câu cá buổi sớm, tự tay chế biến những món ăn từ hải sản tươi rói vừa đánh bắt. Và khi mỏi mệt, những bãi cát trắng hoang sơ, làn nước biển trong xanh, êm ả sẽ là nơi lý tưởng để du khách thả mình thư giãn. Dù không quá rộng lớn, các bãi tắm nơi đây vẫn đủ để mang lại cảm giác riêng tư, tĩnh lặng – điều mà nhiều điểm đến nổi tiếng đang dần đánh mất.
Trải nghiệm bắt nhum trên đảo
Từ tháng 11 đến tháng 4 Hòn Nghệ bước vào mùa biển đẹp nhất năm
Đặc biệt, khi chiều buông, hoàng hôn phủ sắc vàng cam lên mặt biển, Hòn Nghệ trở nên lãng mạn và trầm mặc hơn bao giờ hết. Đó là khoảnh khắc khiến người ta chợt nhận ra rằng, vẻ đẹp của Hòn Nghệ không nằm ở sự hào nhoáng, mà ở chính sự nguyên sơ, hiền hòa và chân thật, như tính cách của con người nơi đảo nhỏ này.
Giữa dòng chảy sôi động của du lịch hiện đại, Hòn Nghệ lặng lẽ giữ cho mình một nhịp điệu riêng. Và có lẽ, chính sự lặng lẽ ấy lại là điều quý giá nhất, khiến Hòn Nghệ trở thành điểm đến đáng khám phá và là một “viên ngọc thô” cần những cú hích xứng tầm để tỏa sáng trên bản đồ du lịch của tỉnh./.
Bài, ảnh: Hữu Nghĩa (Phòng VHXH) thực hiện
